quản lý tòa nhà

logo Ngày chuyển đổi số Việt Nam 2021 Tọa đàm MT trực tuyến
DIỄN ĐÀN MÔI TRƯỜNG

Những vấn đề môi trường lớn nhất năm 2021

Thứ Ba, 14/09/2021 | 07:03:00 AM

Bức tranh môi trường năm 2021 tươi sáng hay ảm đạm? Mời bạn theo dõi những vấn đề môi trường lớn nhất năm qua bài viết của Earth.org, trong đó có vấn đề về băng tan ồ ạt trên thế giới, có thể gây ra trận đại hồng thủy khủng khiếp!

 
Năm 2021 sắp qua đi. Cả thế giới đang căng mình chống đại dịch Covid-19. Còn đó những 'cuộc chiến' mà con người phải đối mặt - Đó là các vấn đề môi trường. Cuộc khủng hoảng khí hậu đang gia tăng với tốc độ chưa từng có, còn loài người chúng ta... lại chưa sẵn sàng với nó.


1. QUẢN TRỊ KÉM

Theo nhà kinh tế học người Anh Nicholas Stern, khủng hoảng
khí hậu là kết quả của nhiều lần thất bại thị trường (market failures).

Các nhà kinh tế và nhà
môi trường đã thúc giục các nhà hoạch định chính sách trong nhiều năm tăng giá của các hoạt động phát thải khí nhà kính (một trong những vấn đề môi trường lớn nhất của chúng ta). Chẳng hạn như đánh thuế carbon thật cao nhằm hạn chế việc phát thải khí CO2 ra bầu khí quyển.

Để cắt giảm lượng khí thải đủ nhanh và hiệu quả, các chính phủ không chỉ phải tăng cường tài trợ cho đổi mới xanh để giảm chi phí của các nguồn
năng lượng carbon thấp, mà còn cần áp dụng một loạt các chính sách khác để giải quyết từng thất bại của thị trường khác.

Thuế carbon quốc gia hiện đang được thực hiện ở 25 quốc gia trên thế giới, bao gồm các
quốc gia khác nhau ở EU, Canada, Singapore, Nhật Bản, Ukraine và Argentina.

Tuy nhiên, theo báo cáo Thuế sử dụng năng lượng năm 2019 của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cấu trúc thuế hiện tại không phù hợp với hồ sơ ô nhiễm của các nguồn năng lượng. Ví dụ, OECD gợi ý rằng thuế carbon không đủ khắc nghiệt đối với sản xuất than, mặc dù nó đã được chứng minh là có hiệu quả đối với ngành điện.

Thỏa thuận Paris, một thỏa thuận trong Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu cho rằng các quốc gia cần giảm đáng kể lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính để nhiệt độ toàn cầu tăng dưới 2 độ C vào năm 2100 và lý tưởng là dưới 1,5 độ C. Nhưng việc ký vào nó là tự nguyện; và không có hậu quả thực sự nào đối với việc không tuân thủ.

2. CHẤT THẢI THỰC PHẨM/THỨC ĂN THỪA

Một phần ba lượng lương thực dành cho con người - khoảng 1,3 tỷ tấn thức ăn - bị lãng phí hoặc thừa. Con số này đủ để nuôi sống 3 tỷ người. Chất thải thực phẩm/thức ăn thừa gây ra 4,4 gigatons phát thải khí nhà kính hàng năm; nếu đóng vai trò là một quốc gia, rác thải thực phẩm sẽ là nơi phát thải khí nhà kính cao thứ ba, sau Trung Quốc và Mỹ.

Lãng phí và thừa thực phẩm xảy ra ở các giai đoạn khác nhau ở các nước đang phát triển và đã phát triển; ở các nước đang phát triển, 40% lãng phí thực phẩm xảy ra ở cấp sau thu hoạch và chế biến - trong khi ở các nước phát triển, 40% lãng phí thực phẩm xảy ra ở cấp bán lẻ và tiêu dùng.

Ở cấp độ bán lẻ, một lượng thực phẩm bị lãng phí gây sốc vì lý do thẩm mỹ; Trên thực tế, ở Mỹ, hơn 50% tổng số sản phẩm bị vứt bỏ ở Mỹ vì nó được cho là "quá xấu" để bán cho người tiêu dùng - con số này lên tới khoảng 60 triệu tấn trái cây và rau quả. Điều này dẫn đến mất an ninh lương thực, một trong những vấn đề môi trường lớn nhất trong danh sách.

3. MẤT ĐA DẠNG SINH HỌC

50 năm qua đã chứng kiến ​​sự gia tăng nhanh chóng của tiêu dùng con người, dân số, thương mại toàn cầu và đô thị hóa, dẫn đến việc nhân loại sử dụng nhiều tài nguyên của Trái đất hơn mức có thể bổ sung tự nhiên.

Một báo cáo gần đây của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) cho thấy, quy mô quần thể của động vật có vú, cá, chim, bò sát và lưỡng cư đã giảm trung bình 68% từ năm 1970 đến năm 2016.

Báo cáo cho hay sự mất đa dạng sinh học này do nhiều yếu tố, nhưng chủ yếu là sử dụng đất thay đổi, đặc biệt là chuyển đổi môi trường sống, như rừng, đồng cỏ và rừng ngập mặn, thành các hệ thống nông nghiệp. Các loài động vật như tê tê, cá mập và cá ngựa bị ảnh hưởng đáng kể bởi hoạt động buôn bán trái phép động vật hoang dã của con người.

Rộng hơn, một phân tích gần đây đã phát hiện ra rằng sự tuyệt chủng hàng loạt lần thứ 6 của động vật hoang dã trên Trái đất đang gia tăng. Hơn 500 loài động vật trên cạn đang trên đà tuyệt chủng và có khả năng bị biến mất trong vòng 20 năm; con số tương tự đã bị mất trong suốt thế kỷ trước.

Các nhà khoa học nói rằng nếu không có sự tàn phá của con người đối với thiên nhiên, tốc độ mất mát này sẽ phải mất hàng nghìn năm.

4. Ô NHIỄM NHỰA

Năm 1950, thế giới sản xuất hơn 2 triệu tấn nhựa mỗi năm. Đến năm 2015, sản lượng hàng năm này đã tăng lên 419 triệu tấn và làm trầm trọng thêm chất thải nhựa trong môi trường.

Một báo cáo của tạp chí khoa học Nature đã xác định rằng hiện nay, khoảng 11 triệu tấn nhựa tràn vào các đại dương mỗi năm, gây hại cho môi trường sống của động vật hoang dã và các loài động vật sống trong đó.

Nghiên cứu cho thấy rằng nếu không có hành động nào được thực hiện, cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa sẽ xảy ra. Đến năm 2040, rác thải nhựa trong đại dương sẽ tăng lên 29 triệu tấn mỗi năm. Nếu cộng cả vi nhựa, lượng nhựa tích lũy trong đại dương có thể lên tới 600 triệu tấn vào năm 2040.

Thật kinh ngạc, National Geographic phát hiện ra rằng 91% tất cả nhựa đã từng được sản xuất không được tái chế, không chỉ là một trong những vấn đề môi trường lớn nhất trong cuộc đời chúng ta, mà còn là một thất bại lớn khác trên thị trường.

Nhựa phải mất 400 năm để phân hủy, do đó, rác thải nhựa ảnh hưởng rất lớn đến nhiều thế hệ nữa cho đến khi nó không còn tồn tại. Không thể nói trước được những tác động không thể đảo ngược của ô nhiễm nhựa đối với môi trường về lâu dài.

5. NẠN PHÁ RỪNG

Cứ sau mỗi phút, những khu rừng có kích thước bằng 20 sân bóng đá bị đốn hạ. Đến năm 2030, hành tinh có thể chỉ còn 10% diện tích rừng; Nếu nạn phá rừng không được dừng lại, tất cả chúng có thể biến mất trong vòng chưa đầy 100 năm.

Nông nghiệp là nguyên nhân hàng đầu gây ra nạn phá rừng - một trong những vấn đề môi trường lớn nhất xuất hiện trong danh sách này.

Bên cạnh việc hấp thụ carbon, rừng còn giúp chống xói mòn đất, vì rễ cây liên kết với đất và ngăn nó rửa trôi, điều này cũng ngăn ngừa sạt lở đất.

Ba quốc gia có mức độ phá rừng cao nhất là Brazil, Cộng hòa Dân chủ Congo và Indonesia, tuy nhiên Indonesia đang giải quyết nạn phá rừng, hiện có tỷ lệ thấp nhất kể từ đầu thế kỷ.

6. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

Nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy ước tính có khoảng 4,2-7 triệu người chết vì ô nhiễm không khí trên toàn thế giới mỗi năm và cứ 10 người thì có 9 người hít thở không khí có chứa hàm lượng chất ô nhiễm cao.

Ở châu Phi, 258.000 người chết do ô nhiễm không khí ngoài trời vào năm 2017, tăng từ 164.000 người vào năm 1990, theo UNICEF.

Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí phần lớn đến từ các nguồn công nghiệp và phương tiện cơ giới, cũng như khí thải từ đốt sinh khối và chất lượng không khí kém do bão bụi.

Tại châu Âu, một báo cáo gần đây của cơ quan môi trường thuộc Liên minh Châu Âu (EU) cho thấy ô nhiễm không khí đã góp phần gây ra 400.000 ca tử vong hàng năm ở EU vào năm 2012 (năm cuối cùng có dữ liệu).

7. ĐẠI NẠN TỪ SỰ NÓNG LÊN TOÀN CẦU

Tại thời điểm này, CO2 PPM (phần triệu) ở mức 410 và mức tăng nhiệt độ toàn cầu là 0,89 độ C. Lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính gia tăng đã khiến nhiệt độ tăng lên, gây ra những thảm họa trên toàn thế giới - chỉ trong năm 2021. Các nhà khoa học cảnh báo rằng hành tinh này đã vượt qua một loạt các điểm tới hạn có thể gây ra hậu quả thảm khốc. Đây là minh chứng:

Úc đã trải qua một trong những mùa cháy rừng tàn khốc nhất từng được ghi nhận; châu chấu tràn ngập khắp các khu vực của châu Phi, Trung Đông và châu Á; vi nhựa lần đầu tiên được tìm thấy trong băng ở Nam Cực; một đợt nắng nóng ở Nam Cực lần đầu tiên chứng kiến ​​nhiệt độ tăng trên 20 độ C; băng giá vĩnh cửu đang tan chảy ở Bắc Cực; băng ở Greenland tan chảy với tốc độ chưa từng có; tin tức về đợt tuyệt chủng hàng loạt thứ sáu đang gia tăng; nạn phá rừng ngày càng gia tăng ở rừng nhiệt đới Amazon;

Trung Quốc đang trải qua trận lũ lụt tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ; nồng độ khí mê-tan gia tăng cao nhất trong lịch sử; tảng băng nguyên vẹn cuối cùng của Canada sụp đổ; một công viên quốc gia ở Mỹ ghi nhận nhiệt độ cao nhất từng được ghi lại trên Trái đất; 13% các ca tử vong ở EU được liên kết với các hình thức khác nhau của ô nhiễm; các trận cháy rừng kỷ lục ở California (Mỹ) đã cản trở ánh nắng Mặt trời - và đây chỉ là một phần nhỏ của các sự kiện!

Khủng hoảng khí hậu đang khiến các cơn bão nhiệt đới và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác như cuồng phong, sóng nhiệt và lũ lụt trở nên dữ dội và thường xuyên hơn trước.

Một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng ngay cả khi việc phát thải khí nhà kính được dừng lại vào năm 2021, thì hiện tượng ấm lên toàn cầu sẽ chỉ dừng lại vào khoảng năm 2034.

8. BĂNG TAN Ồ ẠT - NƯỚC BIỂN DÂNG MẠNH

Cuộc khủng hoảng khí hậu đang làm ấm Bắc Cực nhanh hơn gấp đôi so với bất kỳ nơi nào khác trên hành tinh. Biển hiện đang tăng trung bình 3,2 mm mỗi năm trên toàn cầu và được dự đoán sẽ leo lên tổng cộng 0,2 đến 2m vào năm 2100.

Ở Bắc Cực, dải băng Greenland gây ra rủi ro lớn nhất cho mực nước biển vì băng trên đất liền tan chảy là chính nguyên nhân làm cho mực nước biển dâng cao.

băng tan khiến nước biển dâng là đại diện cho vấn đề môi trường được cho là lớn nhất, điều này càng khiến các nhà khoa học lo lắng hơn bao giờ hết khi xác nhận rằng mùa hè năm 2020 đã khiến Greenland mất đi 60 tỷ tấn băng, đủ để làm mực nước biển toàn cầu tăng 2,2mm chỉ trong hai tháng.

Theo dữ liệu vệ tinh, dải băng Greenland mất một lượng băng kỷ lục vào năm 2019: Trung bình mất một triệu tấn mỗi phút trong suốt năm. Dự báo, nếu toàn bộ tảng băng ở Greenland tan chảy, mực nước biển sẽ tăng thêm 6 mét! Khi đó, toàn bộ Trái Đất sẽ ngập trong nước!

Trong khi đó, lục địa Nam Cực đóng góp khoảng 1 milimet mỗi năm vào mực nước biển dâng, tức là một phần ba tổng mức tăng toàn cầu hàng năm.

Ngoài ra, thềm băng hoàn toàn nguyên vẹn cuối cùng ở Canada gần đây đã sụp đổ, mất khoảng 80 km vuông, tương đương 40% diện tích trong khoảng thời gian hai ngày vào cuối tháng 7, theo Dịch vụ Băng Canada công bố.

Mực nước biển dâng sẽ có tác động tàn khốc đối với những người sống ở các vùng ven biển, theo nhóm nghiên cứu và vận động Climate Central, mực nước biển dâng trong thế kỷ này có thể gây ngập lụt các khu vực ven biển hiện là nơi sinh sống của 340 triệu đến 480 triệu người, buộc họ phải di cư đến các khu vực khác. Nếu không hành động dứt khoát và quyết liệt, cả thế giới sẽ gặp trận đại hồng thủy khủng khiếp này.

9. AXIT HÓA ĐẠI DƯƠNG

Nhiệt độ toàn cầu tăng không chỉ ảnh hưởng đến bề mặt mà nó là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng axit hóa đại dương. Các đại dương của chúng ta hấp thụ khoảng 30% lượng carbon dioxide (CO2) được thải vào bầu khí quyển của Trái đất. Khi nồng độ khí thải carbon cao hơn được giải phóng - do các hoạt động của con người như đốt nhiên liệu hóa thạch cũng như các tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu như tỷ lệ cháy rừng tăng lên - thì lượng carbon dioxide được hấp thụ trở lại biển cũng tăng theo.

Sự thay đổi nhỏ nhất trong thang độ pH có thể có tác động đáng kể đến độ axit của đại dương. Quá trình axit hóa đại dương có thể tạo ra hiệu ứng gợn sóng trên các hệ sinh thái và các loài sinh vật biển, mạng lưới thức ăn của nó và gây ra những thay đổi về chất lượng môi trường sống. Khi nồng độ pH xuống quá thấp, các sinh vật biển như hàu, vỏ và xương của chúng thậm chí có thể bắt đầu tan biến.

Tuy nhiên, một trong những tác động axit hóa đại dương lớn nhất có thể thấy là hiện tượng tẩy trắng san hô và sự mất dần các rạn san hô sau đó. Đây là hiện tượng xảy ra khi nhiệt độ đại dương tăng cao phá vỡ mối quan hệ cộng sinh giữa các rạn và tảo sống trong đó, xua đuổi tảo và khiến các rạn san hô mất đi màu sắc rực rỡ tự nhiên.

Một số nhà khoa học ước tính các rạn san hô có nguy cơ bị xóa sổ hoàn toàn vào năm 2050. Độ axit cao hơn trong đại dương sẽ cản trở khả năng xây dựng lại bộ xương ngoài của hệ thống rạn san hô và phục hồi sau các sự kiện tẩy trắng san hô này.

Một số nghiên cứu cũng đã phát hiện ra rằng axit hóa đại dương có thể được coi là một trong những tác động của ô nhiễm nhựa trong đại dương. Sự tích tụ vi khuẩn và vi sinh vật có nguồn gốc từ rác thải nhựa đổ xuống đại dương làm tổn hại đến hệ sinh thái biển và góp phần vào việc tẩy trắng san hô.

10. NÔNG NGHIỆP

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hệ thống lương thực toàn cầu là nguyên nhân gây ra tới 1/3 tổng lượng khí thải nhà kính do con người gây ra, trong đó 30% đến từ chăn nuôi và thủy sản. Sản xuất cây trồng thải ra khí nhà kính như nitơ oxit thông qua việc sử dụng phân bón.

60% diện tích nông nghiệp trên thế giới được dành cho chăn nuôi gia súc, mặc dù nó chỉ chiếm 24% lượng thịt tiêu thụ toàn cầu.

Nông nghiệp không chỉ bao phủ một lượng lớn đất đai mà còn tiêu thụ một lượng lớn nước ngọt, một trong những vấn đề môi trường lớn nhất trong danh sách này. Trong khi đất canh tác và đồng cỏ chăn thả bao phủ một phần ba bề mặt đất của Trái đất, chúng tiêu thụ ba phần tư tài nguyên nước ngọt hạn chế của thế giới.

Các nhà khoa học và môi trường đã liên tục cảnh báo rằng chúng ta cần phải suy nghĩ lại về hệ thống lương thực hiện tại của chúng ta. Việc chuyển sang một chế độ ăn nhiều thực vật hơn sẽ làm giảm đáng kể lượng khí thải carbon của ngành nông nghiệp thông thường.

11. THỰC PHẨM VÀ NƯỚC KHÔNG AN TOÀN

Nhiệt độ tăng và canh tác không bền vững đã dẫn đến mối đe dọa ngày càng tăng về nguồn nước và mất an ninh lương thực.

Trên toàn cầu, hơn 68 tỷ tấn đất trên cùng bị xói mòn hàng năm với tốc độ nhanh hơn 100 lần so với khả năng tự nhiên được bổ sung.

Yếu tố chính góp phần gây xói mòn đất là xới đất quá mức: Mặc dù nó làm tăng năng suất trong ngắn hạn bằng cách trộn các chất dinh dưỡng bề mặt (ví dụ như phân bón), việc xới đất có thể phá hủy cấu trúc của đất và về lâu dài dẫn đến đất bị nén chặt, mất đi độ phì nhiêu và sự hình thành lớp vỏ bề mặt làm trầm trọng thêm xói mòn lớp đất mặt.

Với dân số toàn cầu dự kiến ​​sẽ đạt 9 tỷ người vào giữa thế kỷ này, Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO) dự báo nhu cầu lương thực toàn cầu có thể tăng 70% vào năm 2050. Trên thế giới, hơn 820 triệu người không đủ ăn.


Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres nói: "Trừ khi có hành động ngay lập tức, ngày càng rõ ràng rằng có một tình huống khẩn cấp về an ninh lương thực toàn cầu sắp xảy ra có thể ảnh hưởng lâu dài đến hàng trăm triệu người lớn và trẻ em". Ông kêu gọi các nước xem xét lại hệ thống lương thực của họ và khuyến khích các phương thức canh tác bền vững hơn.

- Về an ninh nguồn nước, chỉ 3% lượng nước trên thế giới là nước ngọt và 2/3 trong số đó được giấu trong các sông băng đóng băng hoặc không có sẵn cho chúng ta sử dụng.

Kết quả là khoảng 1,1 tỷ người trên thế giới thiếu nước và tổng số 2,7 tỷ người thấy khan hiếm nước trong ít nhất một tháng trong năm. Đến năm 2025, 2/3 dân số thế giới có thể đối mặt với tình trạng thiếu nước.

Mặc dù đây là một số vấn đề môi trường lớn nhất đang gây ra cho hành tinh của chúng ta, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề khác chưa được đề cập, bao gồm đánh bắt quá mức, tràn lan đô thị, các địa điểm độc hại và thay đổi sử dụng đất.

Mặc dù có nhiều khía cạnh cần được xem xét trong việc xây dựng phương thức ứng phó với khủng hoảng, nhưng chúng phải được phối hợp chặt chẽ, thiết thực và đủ sâu rộng để tạo ra sự khác biệt.

Theo Earth.org/Soha

Lượt xem: 264

Các tin khác

Nếu COP26 thất bại, xung đột và hỗn loạn toàn cầu sẽ diễn ra

(26/10/2021 08:15:AM)

Phát triển công trình xanh và định hướng kiến trúc Việt Nam

(25/10/2021 07:34:AM)

Thuận thiên là chìa khóa bước tới tương lai

(22/10/2021 07:50:AM)

Rừng ngập mặn có thể bị nhấn chìm dưới biển nước

(20/10/2021 08:37:AM)

Thảm họa môi trường sẽ đến nếu chúng ta không hành động

(18/10/2021 07:39:AM)

4 chuyện nhỏ nhặt trên đường về vấn đề bảo vệ môi trường

(17/10/2021 06:40:AM)

Không có văn hóa không thể xây dựng được một môi trường bền vững

(15/10/2021 07:08:AM)

COP15 - Cơ hội có tính lịch sử để phục hồi đa dạng sinh học, bảo vệ sao la và bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta

(13/10/2021 07:52:AM)

Quan điểm, định hướng của Đảng về bảo vệ môi trường

(11/10/2021 07:45:PM)

VIDEO

Truyền hình TN-MT Số 03: Bảo tồn Cây Di sản, Anh hùng ĐDSH, ...

Xem thêm

TRANG VÀNG MÔI TRƯỜNG VACNE