quản lý tòa nhà

Hội thảo KH Tư liệu Trang vàng môi trường VACNE
logo Moi truong 24h
DIỄN ĐÀN MÔI TRƯỜNG

Cây xanh đô thị kiểm soát nhiệt độ và điều hòa không khí

Chủ Nhật, 23/06/2019 | 06:44:00 AM

Ở hầu hết các đô thị trên thế giới, cây xanh được trồng với mục đích kiểm soát nhiệt độ và điều hòa không khí. Không những vậy, một nghiên cứu còn cho thấy phụ nữ sống ở khu vực có nhiều không gian xanh giảm 12% tỉ lệ tử vong nói chung so với những người sống ở khu vực có ít cây xanh hơn.

 

 

Tại bất kỳ một thành phố nào trên thế giới, cây xanh được trồng với mục đích kiểm soát nhiệt độ và điều hòa không khí. Tuy nhiên, trong khi nhiều nhà khoa học đang hoài nghi tác dụng làm sạch không khí của cây xanh đô thị, một số khác tiếp tục đặt câu hỏi: Liệu chúng có thực sự làm mát thành phố?

Thí nghiệm đơn giản nhất để hoài nghi điều này là so sánh 
nhiệt độ trong không khí ở công viên với một đường phố gần đó. Phương pháp này thường đi kèm với những kết quả đáng thất vọng. Trong nhiều trường hợp một công viên nhiều cây với tán lớn có nhiệt độ không khí ban ngày thấp hơn không quá 1oC so với khu vực gần đó. Vào ban đêm thậm chí nhiệt độ có thể cao hơn.

Để giải thích nghịch lý trong suy nghĩ này, chúng ta phải xem xét rõ ràng hơn về sự hoạt động của các dòng nhiệt trong thành phố. Thực sự cây xanh đã làm mát thành phố bằng các cách nào và chúng ta có thể đo lường được điều này hay không?


Biểu đồ nhiệt độ của khu vực đô thị và vùng phụ cận

Làm mát bằng bóng râm

Về mặt lý thuyết, cây xanh có thể cung cấp khả năng làm mát bằng hai cách: cung cấp 
bóng râm và thông qua một quá trình thoát hơi nước. Chủ yếu chúng ta thường cảm nhận được lợi ích của cây xanh qua cách thứ nhất.

Như đã nói, nhiệt độ không khí trong công viên chỉ thấp hơn bên ngoài 1oC, thật may mắn cảm giác của chúng ta không phụ thuộc nhiều vào điều đó. Chúng ta thấy mát hơn khi ngồi dưới một tán cây bởi cảm giác này là kết quả của việc bao nhiêu bức xạ chúng ta hấp thụ và lượng nhiệt chúng ta bị mất đi bởi 
môi trường xung quanh.

Một tán cây hoạt động như một chiếc dù có thể ngăn cản 90% bức xạ mặt trời mà chúng ta hấp thụ. Bên cạnh đó, nó còn làm giảm nhiệt độ của khu vực nền đất mà chúng ta ngồi. Điều này giúp cơ thể nhanh chóng thoát nhiệt và hạ nhiệt độ sinh lý thực tế của chúng ta.

Cây cối cũng có thể làm mát các tòa nhà, đặc biệt khi chúng che chắn hướng đông và tây, tại các cửa sổ hoặc bức tường bên ngoài. Cả mô hình nghiên cứu và các điều tra thực tế ở Mỹ chỉ ra rằng bóng mát của cây có thể giảm chi phí điều hòa tại nhà riêng từ 20-30%.

Một nghiên cứu tổng quát là cần thiết để khai thác triệt để và hợp lý lợi ích của cây xanh

Làm mát bằng cách thoát hơi nước

Cây xanh cũng được sử dụng để giải quyết vấn đề lớn hơn: hạ nhiệt độ của cả thành phố. Trong thời gian thời tiết nắng nóng, nhiệt độ không khí tại một thành phố có thể được báo cáo là cao hơn 7oC so với vùng ngoại thành gần đó. Điều này diễn ra đặc biệt là vào những đêm oi bức.

Vấn đề lớn ở các thành phố là mặt đường nhựa. Chúng được làm màu đen và hấp thụ hầu như tất cả các bức xạ năng lượng cao đến từ mặt trời. Nhiệt độ mặt đường có thể đạt từ 40-60oC vào buổi sáng. Lượng nhiệt này được lưu trữ và tỏa lại không khí khi đêm xuống. Bởi vậy, dẫu không có mặt trời, đêm thành phố vẫn trở thành một đảo nhiệt.

Cây xanh đô thị có thể chống lại một phần quá trình này bằng cách ngăn chặn các bước xạ xuống đường. Tuy nhiên, chúng phải tiêu thụ được năng lượng của mặt trời theo một cách khác: đó là quá trình bốc hơi nước.

Khi ánh nắng chiếu xuống tán cây, một mặt nó phải tiêu thụ nước để làm mát, mặt khác hơi nước thoát ra từ các tán lá chẳng khác nào quá trình chúng ta đổ mồ hôi và làm mát cho thành phố.

Các hiệu ứng của sự thoát hơi nước có thể được định lượng theo hai cách. Cách thứ nhất là đo nhiệt độ ở lá cây để so sánh với nhiệt độ không khí. Chúng ta thường nhận được một kết quả thấp hơn từ 2-3oC. Thật không may, con số này không đáng tin cậy bởi lá cây mát hơn ngay cả khi chúng không thoát nước nhờ cơ chế đối lưu.

Một phương pháp tốt hơn để tính toán hiệu quả làm mát của cây cối: đo lượng nước mà nó đang mất. Các nhà khoa học sẽ ước tính điều này từ dòng nhựa trên thân cây hoặc lượng nước thoát ra từ từng chiếc lá đơn lẻ.

Phương pháp này cho thấy tán cây có thể tiêu thụ 60% năng lượng bước xạ để bốc bay hơi nước. Tuy nhiên, có một nhược điểm: cây cối chỉ làm mát theo cách này khi nó phát triển tốt. Tùy từng loài cây có khả năng làm mát khác nhau và thoái hóa dần theo thời gian nếu chúng tăng trưởng kém đi do điều kiện đất.

Sống gần không gian xanh giúp tăng tuổi thọ

Nghiên cứu gần đây cho thấy, phụ nữ sống ở khu vực có nhiều không gian xanh giảm 12% tỉ lệ tử vong nói chung so với những người sống ở khu vực có ít cây xanh hơn.

Những phụ nữ sống gần môi trường xanh cũng giảm 34% nguy cơ tử vong liên quan tới hô hấp và 13% nguy cơ tử vong do ung thư. Mối liên quan giữa việc sống trong môi trường xanh và giảm tỉ lệ tử vong vẫn rõ ràng khi các nhà nghiên cứu tính đến những yếu tố khác như tuổi, chủng tộc, hút thuốc lá và tình trạng kinh tế xã hội.


Phụ nữ có xu hướng sống thọ hơn khi họ sống ở những khu vực được phủ xanh. Điều này có liên quan đến thực tế là môi trường tự nhiên giúp giảm stress và tăng hoạt động thể chất, góp phần làm tăng tuổi thọ.

Giảm hoạt động thể chất và hoạt động xã hội có thể dẫn tới trầm cảm, song việc hòa mình vào không gian xanh giúp giảm nguy cơ này. Vì vậy, nếu bạn muốn sống thọ hơn và khỏe mạnh hơn, hãy cố gắng trồng nhiều cây xanh quanh nơi ở.


Mai Anh (moitruong.com.vn/TH)

Lượt xem: 146

Các tin khác

Huyện Ba Vì, Hà Nội: Tự quản trong bảo vệ môi trường

(20/10/2019 07:36:AM)

Xã Đưng K’Nớ, huyện Lạc Dương, Lâm Đồng lấy rừng xanh làm 'thước đo' đạo đức sống

(19/10/2019 06:58:AM)

"Ông Tây lội mương thối" và hành trình 3 năm nhặt hàng nghìn tấn rác ở Hà Nội

(18/10/2019 08:29:AM)

Tìm "ngọc" trong "rác"

(16/10/2019 06:30:AM)

Thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới: Những mô hình tiêu biểu

(13/10/2019 06:48:AM)

Càng mua hàng online, càng làm hại môi trường?

(10/10/2019 06:38:AM)

Xu hướng phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam và thế giới

(06/10/2019 07:49:AM)

Nghĩ xanh - dùng xanh

(30/09/2019 06:59:AM)

Một giây nghĩ xanh

(29/09/2019 08:59:AM)

VIDEO

Truyền hình TN-MT Số 03: Bảo tồn Cây Di sản, Anh hùng ĐDSH, ...

Xem thêm

TRANG VÀNG MÔI TRƯỜNG VACNE