Xây dựng khu chứng tích chiến tranh hóa học ở Việt Nam là một quyết định lịch sử của Chính phủ, song quá chậm chạp
Đây là ý kiến của tập thể các nhà khoa học Hội BVTN&MT Việt Nam, được TS. Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội, trình bày tại cuộc Họp về chủ đề này vừa diễn ra tại Hà Nội, trước đông đảo cán bộ khoa học, các nhà hoạt động xã hội và gần 30 cán bộ lãnh đạo, đại diện các ngành có liên quan.
Hội BVTN&MT Việt Nam rất hoan nghênh việc Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Xây dựng khu chứng tích chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam” và cho rằng đây là một quyết định đúng đắn và có tính chất lịch sử.
Song các nhà khoa học, các nhà hoạt động xã hội đều bày tỏ lo lắng: bởi Đề án được tiến hành tại vùng núi biên giới trên đỉnh Trường Sơn còn nhiều khó khăn, nhưng lại kéo dài; lo lắng về sự trì trệ, chậm trễ thực hiện Dự án.
Bởi thực tế chúng ta đã quá chậm trễ trong việc tổ chức nghiên cứu tác hại của chất độc da cam/dioxin lên môi trường, chúng ta đã quá chậm chễ trong việc khởi kiện cho các nạn nhân chất độc da cam/dioxin...
Việc trì trệ không chỉ ở việc ban hành Quyết định phê duyệt chủ trương xây dựng Khu chứng tích, mà nó còn thể hiện ở chỗ: phải mất tới hơn 6 tháng Bộ TN -MT và tỉnh Thừa Thiên _ Huế mới xắp xếp, tổ chức cuộc họp triển khai như thế này; hơn nữa trên thực tế, thường có rất nhiều lý do để chậm triển khai hoặc trì hoãn một Đề án tương tự.
Tại cuộc họp này, Hội BVTN&MT Việt Nam (VACNE) bày tỏ mong muốn: các Bộ, ngành, các cấp chính quyền liên quan cần coi trọng hơn Đề án “Xây dựng khu chứng tích chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam”; đồng thời cần tổ chức thực hiện tốt nhất, nhằm góp phần giảm bớt nỗi đau cho các nạn nhân chất độc Da cam /Dioxin, cứu vớt môi trường, đáp ứng nguyện vọng dân chúng trong nước, sự đồng tình của nhân loại tiến bộ và góp phần phát triển bền vững huyện A Lưới.
Với khả năng và nỗ lực của mình, Hội cam kết đóng góp cụ thể cho Đề án bằng việc chủ động biên soạn, xuất bản các tài liệu tuyên truyền về các nội dung liên quan. Cuốn đầu tiên dự kiến có tên là “Trong họa có phúc, A Lưới vượt lên”. Cùng song hành, trên trang Website tiếng Việt và tiếng Anh của VACNE (www.vacne.org.vn) cũng mở chuyên mục: “Vì Khu chứng tích Da cam/Dioxin A Lưới”; đồng thời vận động các hội thành viên, các hội viên của Hội tích cực chủ động tham gia các công việc liên quan, theo đúng nguyên tắc phi lợi nhuận của Hội.
Bên cạnh đó, Hội BVTN&MT Việt Nam cũng sẽ xem xét việc phát động một sự kiện ưu tiên của Hội với tên gọi tạm xác định là “Vì Khu chứng tích Da cam/dioxin A Lưới” nhằm tuyên truyền, hỗ trợ, tư vấn,… việc thực hiện Đề án cho tới khi thành công.
Hội BVTN&MT Việt Nam cũng đồng thuận với ý kiến của tỉnh Thừa Thiên – Huế, về tính cấp thiết phải xây dựng chứng tích chiến tranh hóa học do Mỹ tiến hành ở Việt Nam, trước sự tác động mạnh mẽ của thời gian cũng như thời tiết, khí hậu.
Coi khu chứng tích chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam” là công trình văn hóa, mang ý nghĩa chính trị, tư tưởng nhân đạo sâu sắc. Nó góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống, phản đối chiến tranh, thúc đẩy các hoạt động khắc phục hậu quả của chất độc da cam/Dioxin. Đây cũng là bằng chứng hùng hồn phục vụ cho mục tiêu đấu tranh đòi các công ty hóa chất của Mỹ bồi thường và chính phủ Mỹ phải có trách nhiệm trước tổn hại về môi trường và sinh mạng con người, do cuộc chiến tranh hóa học của Mỹ gây ra và để lại hậu quả ở Việt Nam /.
Quang Chính, VACNE