(VACNE)-Chiều 3/7, tại tỉnh Phú Thọ, Hội Bảo vệ Thiên nhiên&Môi trường Việt Nam (VACNE) phối hợp với Hội Bảo vệ Thiên nhiên&Môi trường tỉnh Phú Thọ, Trường THPT Vũ Thê Lang tổ chức hội thảo khoa học “Chăm sóc và bảo vệ cây di sản Việt Nam” trong đó tập trung vào việc tìm ra căn nguyên để chữa trị cho cây táu trước đền Thiên Cổ ở thôn Hương Lan, xã Trưng Vương, TP Việt Trì.
TS. Nguyễn Ngọc Sinh và các chuyên gia cùng Đoàn TNV
thăm 2 cây di sản Việt Nam tại đền Thiên Cổ, TP. Việt Trì
TS Bùi Phúc Khánh, Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên&Môi trường tỉnh Phú Thọ, cho biết qua khảo sát ban đầu chúng tôi thấy hầu hết các cây đại thụ đều bị mối mọt, tầm gửi lấn át và hệ thống cung cấp chất dinh dưỡng bị trục trặc do nhiều nguyên nhân (bị bê tông hóa, bị giao thông hóa, bị đất thoái hóa) dẫn đến cành cây bị khô chết dần, khả năng sinh trưởng rất yếu ớt mà điển hình là cây táu 2100 tuổi ở đền Thiên Cổ.
TS Phạm Quang Thu (Viện Lâm nghiệp) và TS Paul Barber tìm hiểu nguyên nhân
vì sao cành cây táu 2100 năm tuổi cứ khô chết dần từ ngọn
Sau khoảng một giờ trực tiếp “khám bệnh” cho cây, TS Paul Barber, chuyên gia nghiên cứu bệnh học của cây đến từ Australia, đưa ra nhận định ban đầu cành cây bị khô héo ngọn do một loài nấm và côn trùng gây ra.
“Đây là lần đầu tiên tôi gặp trường hợp bệnh khô lá trên cây táu”, TS Paul khẳng định, “Còn loại bệnh này xảy ra đối với các loài cây khác thì tôi thường gặp rồi.”
Theo các nhà khoa học, nguyên nhân tác hại do cách đây gần 10 năm làm sân, san đất đè lên rễ cây. Gần như là nguyên nhân chính khiến cây bị suy yếu.
Nhà giáo ưu tú Vũ Văn Viết, hiệu trưởng Trường THPT Vũ Thê Lang, bày tỏ vui mừng khi các nhà khoa học đã đến khám và thảo luận để tìm ra phương pháp chữa bệnh cho cây.
“Cây táu hoa bạc” trước đền Thiên Cổ là cây có tuổi “thọ” nhất Việt Nam 2.100 năm tuổi được VACNE công nhận là “Cây Di sản Việt Nam” vào ngày 28/5/2012. Tuy nhiên hiện nay nhiều cành cây đã bị khô héo.
Đại diện ban quản lý cụm di tích Đình – Đền – Lăng cho biết trước đây “cây táu hoa bạc” xanh tốt bình thường, tuy nhiên cách đây khoảng 7 – 8 năm xuất hiện hiện tượng cành cây bị chết, đe dọa sự sống của “cụ cây đại thụ nhất Việt Nam”.
Trước tình hình đó, chiều nay các nhà khoa trong và ngoài nước chuyên nghiên cứu về thực vật đã đến “khám bệnh” cho cây, sau đó thảo luận tại hội thảo khoa học với mong muốn tìm ra giải pháp, phác đồ chữa trị cho cây.
Phát biểu tại hội thảo khoa học “Chăm sóc và bảo vệ cây di sản Việt Nam” chiều nay ở Phú Thọ, nhà giáo ưu tú Vũ Văn Viết, hiệu trưởng Trường THPT Vũ Thê Lang, phát biểu cây táu hoa vàng đặc biệt quý giá, “chúng tôi đau đáu nhiều năm nay không biết làm cách nào để bảo tồn cây phát triển; trị được bệnh cho cây đâm trồi nẩy lộc trở lại như cách đây chục năm, trăm năm. Tôi mong muốn các nhà khoa học đóng góp công sức trí tuệ, bằng mọi giá tìm ra phương pháp bảo tồn các loài cây di sản, đặc biệt là bảo tồn các cây di sản ở tỉnh Phú Thọ.”
“Nếu để mất cây táu hoa bạc thì sẽ mất một nửa giá trị của đền thờ, sẽ không còn ý nghĩa”, Vũ Văn Viết, hậu duệ nơi thờ hai vợ chồng thầy giáo Vũ Thê Lang và thục nương Nguyễn Thị Thục, lo ngại.
Giải pháp cấp bách mà các nhà khoa học đưa ra là phải dỡ bỏ đất ra khỏi gốc để cho cây “thở”. Việc chữa trị cho cây rất khẩn cấp, phải làm trước mùa xuân.
“Nếu đào đất ra mà thấy vỏ gốc cây chỗ đất đè lên mà thối thì không thể khôi phục được cây”, ông Paul nói.
Kết luận hội thảo, TS Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch VACNE, đã đưa ra năm giải pháp trước mắt là phá dỡ ngay phần đất đá, bê tông đang đè lên gốc và rễ cây; cắt bỏ cành khô và cành tầm gửi; vận động chuyển đường giao thông ra xa cây hơn và hạn chế đi lại sát gốc cây; lập hồ sơ theo dõi sức khỏe của cây và định kỳ theo dõi cành cây, sâu bệnh; nhờ các nhà khoa học xem xét đánh giá tình hình sâu bệnh, sau đó kiến nghị, chờ đợi kết quả và hợp đồng xử lý cây. Đồng thời, TS Nguyễn Ngọc Sinh đưa ra 3 giải pháp bổ trợ là: Cử và đào tạo người chuyên trách; vận động tạo nguồn kinh phí để chữa trị và cứu cây; và kiến nghị các cấp chính quyền tạo điều kiện để bảo tồn cây.
Toàn cảnh Hội thảo
Mai Anh