quản lý tòa nhà

Phụ nữ – người quyết định cách làm ruộng

Tại ấp An Thạnh, xã An Trường (Vĩnh Long), bà Nguyễn Thị Dung, một nông dân lớn tuổi, là người trực tiếp theo dõi và quyết định phương thức canh tác của gia đình. Từ bỏ thói quen đốt rơm rạ, bà chuyển sang sử dụng chế phẩm vi sinh để xử lý gốc rạ ngay tại ruộng.

Theo bà Dung, rơm rạ sau xử lý vi sinh phân hủy nhanh, trở thành nguồn hữu cơ cho đất, giúp giảm chi phí phân bón, hạn chế lúa lộn, lúa ma và giảm đáng kể việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Quan trọng hơn, việc không đốt rơm rạ giúp bảo vệ sức khỏe cho gia đình và cộng đồng xung quanh.

“Tôi làm rồi mới tin, tin rồi mới dám làm tiếp và mới dám nói cho người khác làm theo,” bà Dung chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Dung - nông dân ấp An Thạnh, xã An Trường (Vĩnh Long)

Vi sinh – giải pháp từ nghiên cứu đến đồng ruộng

Chế phẩm vi sinh được nông dân sử dụng trong mô hình là sản phẩm do Trường Đại học Nguyễn Tất Thành nghiên cứu và phát triển, triển khai thí điểm trong khuôn khổ Dự án “Giảm thiểu đốt ngoài trời và sử dụng hoá chất bảo vệ thực vật” do Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) thực hiện dưới sự tài trợ của Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn (Defra) thông qua Liên minh toàn cầu về sức khoẻ và ô nhiễm (GAHP).

Giải pháp này phù hợp với điều kiện canh tác nhỏ lẻ và quy mô lớn, dễ sử dụng, chi phí thấp, giúp phân hủy nhanh rơm rạ ngay tại ruộng, hạn chế đốt hở, đồng thời cải thiện độ phì nhiêu của đất và giảm phát thải gây ô nhiễm môi trường.

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mô hình còn giúp giảm tiếp xúc với khói bụi độc hại, cải thiện điều kiện lao động, đặc biệt có ý nghĩa đối với phụ nữ và người cao tuổi – những nhóm thường xuyên gắn bó trực tiếp với đồng ruộng.

Thành viên dự án của VACNE đang hướng dẫn nông dân sử dụng chế phẩm vi sinh

Phụ nữ – “trạm trung chuyển” tri thức cộng đồng

Tại xã Khánh Trung (Ninh Bình), bà Nguyễn Thị Phượng, Chi hội trưởng Hội Phụ nữ thôn 51, đóng vai trò là cầu nối đưa kiến thức về môi trường và canh tác bền vững đến với cộng đồng. Thông qua các lớp tập huấn, truyền thông trực tiếp và chia sẻ lại cho hội viên, bà giúp nhiều phụ nữ, nhất là những người ít cơ hội tiếp cận thông tin, từng bước thay đổi nhận thức và hành vi.

Theo bà Phượng, khi phụ nữ hiểu rõ lợi ích của việc bảo vệ môi trường và sức khỏe, sự thay đổi sẽ lan tỏa từ gia đình ra cộng đồng. Những hình thức truyền thông gần gũi như loa phát thanh, tập huấn tại thôn xóm được đánh giá là phù hợp và hiệu quả với người dân nông thôn.

Phụ nữ và nông dân trong xã Khánh Trung (Ninh Bình) tham dự một lớp tập huấn về môi trường 

Khi người yếu thế trở thành lực lượng nòng cốt

Cùng tại Ninh Bình, bà Bùi Thị Thơ, Chi hội trưởng Hội Nông dân thôn 10, xã Kim Đông, cho biết nhận thức của người dân về tác hại của khói rơm rạ đã có nhiều chuyển biến. Tuy nhiên, để các giải pháp như vi sinh được áp dụng bền vững, cần có sự hỗ trợ đồng bộ, hướng dẫn kỹ thuật cụ thể và sự vào cuộc thống nhất của chính quyền địa phương.

Thực tế từ các địa phương cho thấy, phụ nữ và người cao tuổi không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà đang trở thành lực lượng trực tiếp tuyên truyền, thực hành và duy trì các mô hình nông nghiệp thân thiện với môi trường.

Hướng tới nông nghiệp xanh và bền vững

Từ những câu chuyện tại Vĩnh Long và Ninh Bình, có thể khẳng định: khi được trao cơ hội, kiến thức và sự hỗ trợ phù hợp, phụ nữ và người già có thể trở thành những “người gác trời” thầm lặng – giữ cho cánh đồng không khói, cho bầu không khí trong lành và cho sinh kế nông thôn phát triển bền vững.

Đây cũng chính là mục tiêu mà dự án GAHP phối hợp cùng VACNE đang hướng tới: giảm ô nhiễm từ nông nghiệp, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy sự tham gia thực chất của các nhóm yếu thế trong quá trình chuyển đổi xanh.

Nhóm người yếu thế có quyền được tham gia đưa quyết định góp phần xây dựng cuộc sống xanh hơn