(VACNE) - Tư tưởng Hồ Chí Minh về “lấy dân làm gốc”, phát triển hài hòa giữa con người với thiên nhiên và không để ai bị bỏ lại phía sau vẫn mang giá trị thời sự sâu sắc trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài viết “Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi” tiếp tục gợi mở nhiều vấn đề về con đường phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Từ góc nhìn của các nhà khoa học, tư tưởng Hồ Chí Minh về “lấy dân làm gốc”, phát triển hài hòa giữa con người với thiên nhiên và không để ai bị bỏ lại phía sau vẫn mang giá trị thời sự sâu sắc trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về nội dung này, Tiến sĩ Trần Văn Miều, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng, điều đáng chú ý trong bài viết “Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là việc tư tưởng Hồ Chí Minh được đặt trong yêu cầu phát triển bền vững hiện nay. Phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà còn phải gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Tư tưởng “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” cho thấy tầm nhìn phát triển dài hạn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó con người luôn gắn với môi trường sống và trách nhiệm cộng đồng.
Tiến sĩ Trần Văn Miều cho rằng, bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã gợi mở đúng những vấn đề xã hội đang đặc biệt quan tâm, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đứng trước yêu cầu vừa tăng trưởng nhanh vừa phải bảo đảm phát triển bền vững. Trong nhiều năm qua, Việt Nam đạt tốc độ phát triển kinh tế đáng ghi nhận nhưng đồng thời cũng đối mặt với không ít áp lực về môi trường, biến đổi khí hậu và suy giảm tài nguyên thiên nhiên. Vì vậy, việc nhấn mạnh phát triển xanh, chuyển đổi xanh và xây dựng lối sống xanh là rất cần thiết.
Tiến sĩ Trần Văn Miều lý giải, việc bảo vệ môi trường hiện nay cần được nhìn nhận rộng hơn, không chỉ là vấn đề sinh thái mà còn là trách nhiệm văn hóa và trách nhiệm đối với tương lai dân tộc. Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, những nơi giữ gìn tốt cảnh quan thiên nhiên, bảo tồn văn hóa bản địa và phát triển du lịch xanh thường cũng là những nơi có đời sống cộng đồng ổn định và bền vững hơn. Giữa thiên nhiên và văn hóa luôn tồn tại mối quan hệ gắn bó. Khi môi trường được bảo vệ, đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa của cộng đồng cũng có điều kiện phát triển. Ngược lại, nếu môi trường bị tàn phá thì không gian văn hóa và chất lượng sống của con người cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Từ thực tiễn đó, Tiến sĩ Trần Văn Miều nhìn nhận, phát triển bền vững phải dựa trên ba trụ cột song hành là kinh tế, xã hội và môi trường. Không thể đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế bằng mọi giá mà xem nhẹ môi trường hay đời sống người dân. Chính vì thế, bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có ý nghĩa nhấn mạnh yêu cầu phát triển đất nước phải gắn với nâng cao chất lượng sống của nhân dân. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh - phát triển cuối cùng phải hướng đến con người, vì cuộc sống ấm no và hạnh phúc của nhân dân.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo đúng tinh thần bài viết, Tiến sĩ Trần Văn Miều cho rằng, thời gian tới Việt Nam cần đẩy mạnh chuyển đổi số và công nghiệp hóa. Hai quá trình này phải song hành, hỗ trợ lẫn nhau để hướng tới mô hình phát triển hiện đại nhưng vẫn hài hòa với thiên nhiên. Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn hay lối sống xanh không còn là xu hướng mang tính lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Điều quan trọng là phải xây dựng được ý thức cộng đồng để mỗi người dân hiểu rằng bảo vệ môi trường không phải là trách nhiệm riêng của ngành tài nguyên và môi trường mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội./.